Ăn dặm: thời điểm nào với trẻ biếng ăn

Ăn dặm - hay còn gọi là ăn bổ sung, ăn sam được hiểu là sự chuyển từ chế độ sữa hoàn toàn sang chế độ ăn có thức ăn khác sữa. Ăn dặm có thể làm cho trẻ thích thú hoặc đôi khi làm cho trẻ biếng ăn, nhất là những trẻ biếng ăn.
Thời điểm ăn dặm rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ do đó bạn không nên nóng nẩy hãy để ăn dặm là nguồn cảm hứng đối với trẻ.
Sau 4-6 tháng tuổi trẻ có nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng tăng lên vì trẻ lớn lên không ngừng, sữa không cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho bé nên cần phải cho trẻ ăn thêm các loại thức ăn khác. Các chất dinh dưỡng dễ bị thiếu hụt khi chỉ dựa vào chế độ ăn lỏng (sữa) là năng lượng, chất đạm (protein), sắt và kẽm, đưa đến hậu quả là trẻ chậm tăng trưởng, dễ bị thiếu máu, biếng ăn và các rối loạn khác.
     Trước đây rất lâu ông bà ta đã bắt đầu cho trẻ ăn dặm khi trẻ trong 8 tuần tuổi, sau đó 10 năm gần đây các bà mẹ được khuyến nghị là nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm khi trẻ trong 4 tháng tuổi.
    Từ năm 2003, theo tổ chức y tế thế giới và UNICEF thời điểm cho trẻ ăn dặm nên bắt đầu khi trẻ tròn 6 tháng tuổi. Do trẻ dưới 6 tháng tuổi thì chức năng thận và ruột chưa hoàn thiện và việc cho ăn sớm có thể làm tăng nguy cơ dị ứng như chàm da hoặc suyễn. Một số nghiên cứu cho thấy hệ tiêu hóa và một số men tiêu hóa ở trẻ chỉ hoàn thiện khi trẻ trên 6 tháng tuổi.
    Tuy nhiên, mỗi trẻ có mức độ phát triển, trưởng thành và nhu cầu về năng lượng khác nhau, cũng như mức độ tăng cân của trẻ trong 4 tháng đầu khác nhau, nên việc cho trẻ ăn dặm có thể bắt đầu khác nhau.

Con biếng ăn, làm sao đây?

    Tại BV Nhi Đồng I, đã tiến hành nghiên cứu tình trạng dinh dưỡng của trẻ điều trị nội trú năm 2003, tình trạng dinh dưỡng 1999 trẻ điều trị ngoại trú 2006, kết quả cho thấy trẻ được bắt đầu cho ăn dặm từ 4 tháng đến 6 tháng tuổi thì tỉ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng là thấp nhất.
Vậy khi nào nên tập cho trẻ ăn dặm?
     Trong vòng 6 tháng đầu đời, sữa mẹ là nguồn cung cấp năng lượng chính cho trẻ. Sữa mẹ dễ tiêu hóa, có đầy đủ các yếu tố bảo vệ giúp bé chống lại bệnh tật và giúp bé phát triển tốt về mặt trí tuệ. Nếu mẹ đủ sữa, bé tăng cân tốt (500 gr-600gr/ tháng) và mẹ có điều kiện thì cho bé bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu thì nên cho trẻ bắt đầu ăn dặm khi trẻ trong 6 tháng tuổi.
Đặc biệt với các bé biếng ăn, các mẹ cần hết sức chú ý tới điều này.
Chỉ cho bé ăn dặm từ 4 - 6 tháng tuổi khi:
- Mẹ phải đi làm sớn, không có điều kiện cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
- Bé được bú sữa mẹ hoàn toàn và đúng cách nhưng không tăng cân tốt
- Trẻ bị đói sau khi cho bú nhưng từ chối sữa
- Trẻ thức dậy nhiều lần vào ban đêm và đòi bú
- Thời gian giữa các cữ bú ngắn dần
Khi con lười ăn việc lựa chọn thời điểm ăn dặm càng trở nên quan trọng. Khi các bé chán bú sữa mẹ, việc thay đổi chế độ ăn có thể làm bé hứng thú hơn với việc ăn uống, qua đó giảm biếng ăn. Nhưng cũng có thể xảy ra trường họp, cho bé ăn dặm quá sớm và thúc ép quá nhiều khiến bé trở nên sợ ăn và càng biếng ăn hơn.
Khi con từ nhỏ đã biếng ăn, thì cha mẹ càng cần phải kiên trí hơn nhưng hãy tin quả ngọt luôn ở cuối con đường. Thử mọi cách trên blog này để lười ăn không còn là nỗi lo.

Khi trẻ biếng ăn ăn dặm...

Với các trẻ biếng ăn, việc ăn dặm trở thành một cực hình.

- Trẻ chống cự lại, không chịu ăn, bạn hãy đổi qua một loại thức ăn khác. Thay vì dùng muỗng đút ăn, bạn có lấy ngón tay sạch quẹt thức ăn cho bé nuốt. Nếu không thành công, bạn tạm lùi lại 1-2 tuần sau và bắt đầu thử lại. Không nên cưỡng ép bé. Đặc biệt với các bé lười ăn, việc cưỡng ép và quát nạt bé khi ăn có thể dẫn đến tâm lý sợ ăn.

Làm sao cho con hết biếng ăn, nhất là lúc ăn dặm

- Nếu bé đi tiêu hơi lỏng một chút, màu sắc có thay đổi, nhưng bé vẫn ăn, bú tốt, chơi khỏe thì bạn vẫn cứ an tâm cho bé tiếp tục ăn.

- Nếu trẻ đi tiêu chảy nhiều nước và đi tiêu hơn 3 làn mỗi ngày, kèm theo ói ọc, sinh chướng bụng, bỏ bú... thì nên nhưng cho ăn ngay, dời lại nửa tháng sau hãy tập ăn trở lại và cũng từng chút một như hướng dẫn trong những ngày đầu ăn dặm.

- Trẻ bị nổi mề đay thì có thể bé đã bị dị ứng trúng, cá nên tạm ngưng ăn trứng, cá khoảng 2 tuần và sau đó tập cho trẻ ăn lại với số lượng tăng dần từ ít đến nhiều.

- Nếu trẻ bị nghẹn, khó nuốt thì xem lại bột có quá đặc, quá lợn cợn không, hãy làm loãng bột hơn với một ít nước chín, nước canh, sữa hoặc tán nhỏ hơn nữa bằng muỗng hay tán qua rây.

- Nếu trẻ không muốn ăn, có phải do bé chưa đói, bạn hãy chờ đến bữa ăn sau. Lúc đói hãy cho ăn trước, sau đó cho bú thêm ngay để bé đủ no. Không nên gò ép, căng thẳng sẽ làm bé sợ ăn vì quan trọng là thói quen ăn uống hơn là phải ăn cho hết suất. Các cha mẹ có con biếng ăn nên chú ý tới điều này. Con ăn uống đủ chất và phát triển bình thường là điều quan trọng nhất. Số lượng ăn không quan trọng.

Bé bắt đầu biếng ăn khi đến tuổi ăn dặm

    Để con không rơi vào tình trạng biếng ăn khi đến tuổi ăn dặm, các bậc phụ huynh nên nắm được cách cho trẻ ăn và dinh dưỡng thế nào là hợp lý. 

Những ngày đầu ăn dặm

    Bạn đừng chú ý đến thành phần dinh dưỡng vội, vì bé biếng ăn chỉ mới làm quen với thức ăn mới ngoài sữa. Sữa trong giai đoạn này vẫn là nguồn thực phẩm cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và năng lượng. Quan trọng là trẻ làm quen với thực phẩm mới, cách ăn mới bằng muỗng thay vì bú bình.

Các mẹ nên đặc biệt chú ý đến điều này nhất là các mẹ mà có con lười ăn.

Một số thức ăn đầu tiên của trẻ

- Một muỗng bột ăn liền của trẻ em pha loãng với nước ấm chín và sữa.
- Trái cây mềm như chuối hoặc đu đủ, xoài chín nạo bằng muỗng.
- Khoai nấu chín mềm, tán nhuyễn trộn với vài muỗng sữa (sữa mẹ hoặc sữa công thức)
- Tán nhuyễn vài muỗng bí đỏ, bí xanh từ nỗi canh gia đình.

Nên tập như thế nào?

- Nên tập từ ít đến nhiều, từ loãng đến sệt rồi đặc hơn để trẻ dần dần thích nghi.

- Ngày đầu chỉ nên cho trẻ nếm từng chút một, nếu trẻ chịu ăn chỉ nên cho tối đa một muỗng cà phê bột đã pha sẵn, mỗi ngày tăng thêm 2 muỗng cho đến khi trẻ ăn được 1/2 chén, khi đó bạn có thể cho trẻ ăn đặc hơn. Nên tập lúc bụng đói, ngay sau khi ăn dặm vẫn nên cho bú bình thường để trẻ đủ no.

- Trẻ cần 1- 2 tuần để làm quen với một loại thức ăn đặc mới.

- Khi bé đã quen với một loại thức ăn này, hãy cho bé nếm loại mới với cách như trên. Dần dần, bé sẽ quen với nhiều mùi vị, độ đặc khác nhau của thức ăn.

- Giai đoạn này cần có sự kiên nhẫn và tỉ mỉ một chút thì mới đạt được thành công vì sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhất là các mẹ có con biếng ăn cần chú ý, không nên quá sốt ruột, mà cáu gắt với trẻ lại càng khiến trẻ sợ ăn.

nếu bố mẹ không biết cách cho ăn, con rất dễ rơi vào tình trạng biếng ăn

Ăn dặm bao nhiêu là đủ và nên ăn bao nhiêu lần/ngày?

    Nói chung, lượng ăn của mỗi bé là khác nhau ở từng cá thể, tùy theo khả năng tiêu hóa hấp thu. Có trẻ ăn nhiều hơn bú sữa, cũng có trẻ biếng ăn bú nhiều hơn ăn phụ thuộc vào cân nặng hiện tại của trẻ. Trẻ có cân nặng càng thấp thì bạn cần được cho ăn thức ăn dặm nhiều hơn vì thức ăn dặm có năng lượng cao hơn so với sữa nên giúp cho trẻ tăng cân tốt hơn.

    Nếu mỗi lần trẻ ăn được quá ít, bạn cần phải tăng số lần ăn dặm để bảo đảm đủ lượng thức ăn dặm cho trẻ theo lứa tuổi. Vậy số lần ăn dặm trong ngày phụ thuộc tuổi, cân nặng và số lượng trẻ ăn được bao nhiêu trong một bữa nhằm bảo đảm đủ nhu cấu năng lượng và chất dinh dưỡng để trẻ phát triển tối ưu.

- Trẻ từ 4-6 tháng: Là giai đoạn tập ăn nên lúc đầu chỉ cần ăn một bữa, mỗi bữa ăn chỉ vài muỗng (từ ít đến nhiều) và cho bú thêm cho đủ no ngay sau khi ăn. Đến khoảng 5 tháng rưỡi, 6 tháng trẻ cần ăn 1-2 chén/ngày (chén 200ml) phụ thuộc vào cân nặng của trẻ. Nếu mỗi bữa trẻ ăn được khoảng nửa chén bạn có thể cho trẻ ăn 2-3 bữa mỗi ngày. Nếu trẻ ăn ít hơn 1/2 chén/bữa bạn có thể cho ăn 3-4 lần nhằm bảo đảm đủ số lượng thức ăn dặm. Bên cạnh những bữa ăn dặm, các cữ sữa khác vẫn duy trì đủ theo nhu cầu của trẻ.

- Từ 6-9 tháng: Trẻ cần ăn khoảng 2-3 chén mỗi ngày với đủ 4 nhóm  thực phẩm trong mỗi bữa. Bạn có thể cho trẻ ăn 3-4 lần/ngày. bên cạnh đó, bé vẫn có thể bú thêm sữa sau mỗi lần ăn dặm nếu trẻ ăn ít hơn 1/2 chén/bữa. Trẻ có thể bú đêm để bảo đảm đủ năng lượng.

- Từ 9-12 tháng: Bé ăn hơn 3 chén bột, cháo đặc/ngày. Bạn nên cho ăn 4 lần/ngày. Ăn thêm trái cây tươi và các loại thức ăn mềm như phô-mai, bánh flan, rau câu, đậu hũ đường và sữa sau mỗi bữa ăn.

Làm sao để đủ chất đây? 

Khi con trẻ lười ăn, mẹ nào cũng lo lắng. Nhưng thực ra con ăn đủ chất là tốt rồi.

Thực phẩm trong thiên nhân được phân thành 4 nhóm dinh dưỡng chính:

- Chất bột đường: bao gồm bột, gạo, bún, mì, nui, bánh phở

- Chất béo: là dầu ăn, mỡ động vật, bơ

- Chất đạm: là thịt, cá, tôm vua, trứng, đậu hũ

- Rau và trái cây

Khi cho ăn, mỗi chén bột, cháo của trẻ phải có:

- 1-2 muỗng canh dầu ăn hay mỡ nước.

- 1 muỗng chất rau, củ băm nhuyễn, tán nhuyễn

- 1 muỗng chất đạm băng nhuyễn

Trẻ biếng ăn phải được cho ăn cả phần cái (phần xác) của thực phẩm thì mới nhận được đủ các chất dinh dưỡng, còn phần nước hầm xương, nước luộc thịt, nước rau... thì hầu như không có chất bổ gì. Vì vậy, các thực phẩm cần được xắt nhỏ, băm nhuyễn và nấu chín. Nên nầu bữa nào ăn bữa đó thì thức ăn mới được tươi mới, đạt tiêu chuẩn dinh dưỡng và vệ sinh.

    Bạn hãy thay đổi món thường xuyên cho trẻ trong từng bữa ăn. Trẻ được ăn đa dạng thực phẩm sẽ không bị ngán và không sợ thiếu các vi chất dinh dưỡng.

Biếng ăn khi tết về

      Những ngày tết hình như con có vẻ lười ăn hơn. Đến bữa lại lừa mãi mới ăn được 1 ít. Khó khăn lắm mới tập được cho con thói quen ăn uống mà giờ lại thế... Đó là tâm sự của biết bao ông bố bà mẹ mỗi dịp tết về. 

    Vì sao lại có hiện tượng trên? Và làm thế nào để khắc phục tình trạng biếng ăn của con trẻ mỗi dịp lễ tết?

     Đặc điểm thức ăn trong những ngày tết của mỗi gia đình là nhiều thức ăn dự trữ (giò chả, bánh chưng, bánh tét, thịt kho...), nhiều thức ăn giàu năng lượng (nhiều béo như thịt kho tàu, nhiều đường như kẹo mứt bánh), nhiều nước giải khát có đường có gas, nhiều trái cây nhưng đôi khi lại ít rau tươi... Những đặc điểm này làm cho trẻ biếng ăn vì thức ăn không thay đổi vị mỗi ngày (do nấu sẵn một món để cúng ông bà tổ tiên), ăn nhiều mỡ, đường làm no lâu và chán ăn do đường máu cao, thức ăn không tươi, kém hấp dẫn và thức ăn có sẵn trong nhà nên trẻ ăn vặt suốt ngày tới bữa không ăn được nữa.

    Thời gian tết thì cũng thay đổi làm trẻ mất sự điều độ trong ăn ngủ. Trẻ được nghỉ học, đi chơi, đi chúc tết nhiều, ăn ngủ bị xáo trộn, thức khuya dậy muộn làm trẻ không có phản xạ ăn uống. Khi đố thì chưa được ăn, khi đến giờ ăn thì qua cơn đói hoặc chưa đói.

Con lười ăn, nỗi đau đầu của tôi

     Các hoạt động khác cũng bịu thay đổi. Tết đến, bố mẹ bận rộn với bao lo toan, thời gian chăm sóc cho trẻ ít đi, trẻ tự ăn tự chơi, xem ti vi nhiều hơn, ăn nhiều hơn hoặc không ăn. Đi chơi nhiều nên nóng nắng làm trẻ uống nhiều nước đặc biệt là nước ngọt làm cho đường máu cao ức chế thèm ăn.
      Như  vậy điểm qua các vấn đề liên quan đến bữa ăn của trẻ trong ngày tết, ta thấy ngày tết quả là rất vui nhưng cũng thật là bất thường cho bữa ăn của trẻ. Do đó trẻ biếng ăn cũng là bình thường thôi. Tuy nhiên ta không thể để sức khỏe trẻ bị ảnh hưởng do những bất thường của ngày tết. Ta cần thay đổi một chút để biến cái bất thường kia thành cái bình thường cho dinh dưỡng trẻ em trong những ngày tết. Cụ thể như sau:
- Không nên la mắng trẻ khi trẻ không ăn những thức ăn mình muốn hãy động viên trẻ ăn và tìm cách bổ sung thức ăn thay thế sau bữa ăn.
- Cần mua sẵn một số thực phẩm có thể dự trữ mà không cần tủ lạnh để tiện đem đi xa, và cho trẻ ăn bổ sung khi trẻ không ăn được những thức ăn lạ như: sữa tươi trong hộp giấy hoặc sữa bột, bột hộp, mì ăn liền, khoai củ, nước đóng chai...
- Không nên quá cứng nhắc trong chế độ ăn ngày tết trong khi mọi thứ đều thay đổi. Ta có thể cho trẻ ăn bất cứ thứ gì trong bữa cỗ giỗ gia tiên, miễn là đủ chất, dinh dưỡng như một tô miến, môt tô bún... nhưng thêm một muỗng dầu ăn cho trẻ nếu trẻ ăn ít. Đây cũng là cơ hội tập cho trẻ ăn những thức ăn lạ nhưng phải đảm bảo thức ăn không bị ôi thiu.
- Đừng quá lo lắng khi trẻ biếng ăn. Trước hết xem có đúng trẻ biếng ăn không hay là trẻ đã ăn các thức ăn khác trước khi ta cho trẻ ăn những thức ăn truyền thống (cháo, bột) của trẻ. Có thể trẻ đã ăn một miếng bánh chưng, một cái bánh ngọt rồi và như vậy là đủ, ta chỉ cần bổ sung thêm một ly sữa hay một hũ yaourt, một miếng thịt nữa là đủ.
- Khi cho trẻ ăn cần chủ ý tới không khí gia đình, có thể cho trẻ ăn một bữa ăn riêng và ăn thêm trong bữa ăn gia đình, hãy để trẻ tự xúc ăn trong bữa ăn chung, gợi ý những thức ăn có ý nghĩa vụ thể, dễ hiểu, để hấp dẫn trẻ ăn như ăn thịt cá cho cao, ăn rau xanh cho sáng mắt, cho da đẹp...
     Tóm lại biếng ăn ngày tết luôn làm cho cha mẹ lo lắng nhưng không phải hoàn toàn không giải quyết được. Hãy bình tĩnh và thông minh để ta và trẻ có những ngày tết vui vẻ <3.

Bé lười ăn khi đến tuổi chập chững biết đi

Ở lứa tuổi 1-5, trẻ rất lười ăn

      "Tôi đút mãi mà nó không chịu ăn, cứ lừa cơm ra ngoài. Nhiều khi bực quá tôi đánh cho vài roi. Đánh con xong rồi thì lại thấy xót." Đã bao người từng làm mẹ đều trải qua nỗi khổ tâm ấy. Thật vậy, hầu hết các bậc cha mẹ có con ở độ tuổi từ 1 - khi đến khám bệnh đều có chung một câu hỏi: "Bác sĩ ơi, cháu nó ăn ít quá, có cách nào để cháu chịu ăn hay không?'

Vậy đâu là nguyên nhân làm cho trẻ biếng ăn và biếng ăn ở độ tuổi này có phải là bệnh lý hay không?

     Ở khoảng từ 1-5 tuổi, trẻ lười ăn là bình thường. Lười ăn có thể được thể hiện qua việc trẻ ăn ít hơn, không cảm thấy đói hoặc không thèm ăn gì cả trừ khi bạn "đích thân ra tay" bằng cách đút trọn từng muỗng.

Tại sao lại có tình trạng như vậy?

      Từ 1 - 5 tuổi, đa số trẻ chỉ tăng khoảng trên dưới 2 kg mỗi năm (so với 12 tháng đầu đời cân nặng của trẻ có thể tăng khoảng gần 7 kg) và có khi 3 hoặc 4 tháng không thấy trẻ lên cân. Tình trạng này y khoa gọi là chứng chán ăn sinh lý

Con đừng lười ăn nhé con yêu

Vậy các bậc phụ huynh nên làm gì trong trường hợp này?

      Không hẳn là người lớn chúng ta "bó tay" trong việc chăm lo con trẻ. Vẫn còn một số cách mà các bà mẹ có thể áp dụng như sau:

- Cho bé tự quyết định chúng sẽ ăn bao nhiêu trong bữa ăn: hầu hết trẻ ăn đủ so với nhu cầu thực sự của chúng dưới sự điều khiển của trung tâm thèm ăn trên não bộ. "Nhiệm vụ tối cao" của bạn là hãy chuẩn bị cho bé môt bữa ăn đầy đủ dưỡng chất.

- Nguyên nhân thông thường nhất khiến trẻ "không biết đói" là do chúng đã ăn vặt trước đó quá nhiều. Bạn cần kiểm soát việc ăn quà vặt của bé để đảm bảo rằng bé ngồi vào bàn ăn với một "chiếc bao tử trống". Cho trẻ uống nước khi bé khát giữa bữa ăn nhưng giới hạn lượng nước trái cây uống vào dưới 200 ml mỗi ngày.

- Cho vào khẩu phần ăn hàng ngày một lượng vitamin cần thiết và không nên để bữa ăn kéo dài hàng giờ đồng hồ

- Trẻ thường có khuynh hướng ăn kém hơn nếu thấy trước mặt một bữa ăn "thừa mứa": Cho một ít thức ăn vào một chiếc đĩa lớn sẽ giúp trẻ cảm thấy thích thú "hoàn thành nhiệm vụ" hơn.
- Cho trẻ uống dưới 500 ml sữa mỗi ngày. Thực chất năng lượng chứa trong sữa cũng tương tự như trong thức ăn đặc. Uống nhiều sữa và nước trái cây cũng là một nguyên nhân làm cho trẻ biếng ăn.
- Không nên đút cho trẻ ăn nếu như trẻ có thể tự ăn một mình. Từ 12 đến 15 tháng tuổi thường trẻ có thể tự dùng muỗng để ăn.
     Như vậy chứng lười ăn ở độ tuổi này không phải là bệnh lý và không cần điều trị gì cả.
Tuy nhiên nên đưa con đi khám nếu bé gặp một trong các dầu hiệu:
- Trẻ sụt cân
- Không tăng cân trong 6 tháng
- Sức đề kháng suy giảm, trẻ bị ốm: trẻ bị viêm đường hô hấp, tiêu chảy, sốt, nôn ói....

Cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ

      Nhìn trẻ ăn uống ngon miệng, cha mẹ nào cũng cảm thấy hạnh phúc vì được nhìn thấy con khỏe mạnh khôn lớn từng ngày. Tuy nhiên, một nghịch lý khá phổ biến đang tồn tại đó là tình trạng biếng ăn ở trẻ tỷ lệ thuận với sự phong phú và dồi dào của những nguồn thực phảm dinh dưỡng sẵn có, việc mong con trẻ "hay ăn chóng lớn" đang vô hình tạo nên một áp lực lớn đối với cha mẹ... Đặc biệt, khi con ốm (Bé bị viêm đường hô hấp chẳng hạn), trong người khó chịu lại càng biếng ăn hơn.

     Vậy nên làm gì đây khi con quá biếng ăn?

Có 3 điều mà các bậc cha mẹ nên nhớ trong quá trình nuôi con nhỏ

1. Cha mẹ không nên quá áp đặt việc ăn uống của trẻ.

2. Chế biến thức ăn cho trẻ nên phong phú và bắt mắt.

3. Tạo không khí sinh hoạt gia đình vui vẻ và hòa đồng sẽ giúp trẻ ăn ngon hơn.

     Dưới đây là một số kinh nghiệm đúc kết từ thực tiễn mà các mẹ có thể tham khảo để áp dụng cho bé của mình, đặc biệt là trẻ biếng ăn. 

- Đừng bắt trẻ ăn hết phần ăn mà bạn muốn, trẻ sẽ rất dễ ngán và cảm thấy việc ăn uống trở nên nặng nề. Hãy đề trẻ ăn theo nhu cầu, khi trẻ không muốn ăn nữa bạn nên ngưng món ăn chính và cho trẻ ăn tráng miệng như vậy trẻ sẽ cảm thấy thật thoải mái khi mẹ cho ăn.

- Tránh tuyệt đối việc khen thưởng khi trẻ chịu ăn loại thực phẩm mà bạn muốn vì bạn nghĩ đó là loại thức ăn tốt cho trẻ, điều này gây ra tình trạng mất cân đối các loại thực phẩm mà trẻ cần và dễ gây ra tình trạng biếng ăn vì trẻ phải ăn một loại thức ăn không còn sức hấp dẫn với trẻ nữa.

- Nên cho trẻ tham gia chuẩn bị cùng với bạn, trẻ rất thích ăn những gì trẻ tự chế biến để khám phá thế giới xung quanh, vì vậy bạn nên cho trẻ giúp bạn một tay trong việc nấu nướng những món ăn đơn giản như làm bánh ngọt, chế biến cá loại nước ép trái cây... Khuyến khích trẻ lớn ăn chung với gia đình.

- Khuyến khích mọi thành viên trong gia đình tổ chức nhiều hoạt động thể lực vui nhộn và bổ ích như chơi đá bóng, đi bộ, chạy xe đạp... hoạt động thể lực làm tiêu hao năng lượng dư thừa sẽ giúp trẻ mau đói bụng và cảm giác ăn ngon miệng hơn.

Trẻ biếng ăn, làm sao đây?

- Giải thích cho trẻ biết về những lợi ích của việc ăn uống đầy đủ và tác hại của biếng ăn qua những câu chuyện kể, những mẩu chuyện hàng ngày, đặc biệt là giúp trẻ hiểu sự phát triển về thể lực và trí não của trẻ liên quan chặt chẽ với những loại thực phẩm dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, nhận thức được điều này có thể giúp trẻ hào hứng hơn trong việc ăn uống của mình.
- Hãy giảm những bữa ăn vặt. Bạn thử xem liệu trẻ có hay ăn vặt không? Vài cái kẹo, một gói snack, 1 lon nước ngọt... tưởng như không là gì nhưng lại ảnh hưởng rất nhiều đến sự ngon miệng của trẻ
- Khuyến khích trẻ ăn đủ các bữa trong ngày một cách điều độ, đặc biệt là bữa ăn sáng - một số nghiên cứu Y học cho thấy những trẻ ăn sáng đều đặn có vóc dáng cân đối và thường mạnh khỏe hơn những trẻ hay bỏ lỡ bữa sáng.
- Hãy quan tâm đến tính đa dạng của các món ăn. Nếu ngày nào bạn cũng dọn cho trẻ cùng một món ăn thì chẳng có gì ngạc nhiên khi trẻ không muốn ăn. Nếu bữa sau, bạn cho trẻ ăn một món ăn khác, bạn sẽ thấy là ít ra trẻ cũng muốn thử xem sao.
- Ngoài ra, cha mẹ nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe ăn uống của mọi thành viên trong gia đình, cố gắng tạo thói quen tốt và lành mạnh trong ăn uống cho trẻ.
Trẻ biếng ăn là nỗi lo của các bậc cha mẹ nhưng trẻ thừa cân cũng rất nguy hiệm. Nếu trong gia đình có trẻ bị tăng cân quá nhiều, điều này cũng đồng nghĩa với chế độ ăn của gia đình chưa thật cân đối và hợp lý. Trường hợp đó các mẹ nên:
- Giảm bớt lượng thức ăn chứa nhiều đường, bánh ngọt, bánh nướng và các loại nước uống có gas
- Giảm tối đa những loại thức ăn nhiều chất béo như khoai tây chiên, bánh mì bơ, thức ăn chiên xào.
- Ăn uống đầy đủ các bữa nên giữ sự điều độ, đặc biệt là bữa ăn sáng. Những bữa ăn chính căn bản vẫn là nhóm thực phẩm tinh bột, nên chọn thực phẩm giàu ngũ cốc.
- Ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi.

Thuốc trị biếng ăn - có hay không?

      Thấy con biếng ăn, nhiều bậc phụ huynh thay vì đưa trẻ đi khám ở bác sĩ dinh dưỡng lại đi tìm mua các loại thuốc kich thích ăn cho con dùng. Thực hư về loại thuốc điều trị biếng ăn đó như thế nào? Liệu việc sử dụng các thuốc đó có ảnh hưởng gì tới các bé không?

      Theo các chuyên gia, trong lĩnh vực dinh dưỡng và y học thì không có tên thuốc cụ thể nào trị biếng ăn cho trẻ. Vì có rất nhiều nguyên nhân gây trẻ biếng ăn. Vậy, muốn trị chứng biếng ăn của trẻ thì phải tìm đúng nguyên nhân thì cho "thuốc" mới đúng bệnh.

      Vậy các nguyên nhân gây trẻ biếng ăn là gì?

1. Biếng ăn do tình trạng sức khỏe hoặc môi trường có thay đổi như mọc răng, chích ngừa, thay đổi thời tiết như nóng nực, lạnh quá, ngứa, thay đổi người và môi trường chăm sóc như đi học. Tình trạng sẽ qua nhanh và không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng rất ít đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ, "thuốc" lúc này là không cần phải can thiệp gì cả.

2. Biếng ăn do bị bệnh nhiễm trùng:  trẻ bị viêm đường hô hấp (viêm họng, viêm phế quản) rối loạn tiêu hóa: tiêu chảy, ngộ độc thức ăn. Trẻ mặc bệnh thường biếng ăn do đau đớn, do dùng nhiều thuốc gây đắng miệng, do sốt làm giảm dịch tiêu hóa nên "thuốc" lúc này là không nên ép trẻ ăn mà nên chọn những thức ăn có năng lượng cao, thơm ngon, thơm ngon, hấp dẫn trẻ và phải chấp nhận trẻ ăn ít khi đang bị bệnh. Sau khi hết bệnh sẽ cho ăn bù.

3. Biếng ăn do khẩu vị thức ăn không phù hợp. Trường hợp này hay hặp ở trẻ ăn dặm. Trẻ thường thích ăn lạt nhưng các bà mẹ thích nêm mắm muối theo khẩu vị của mình do đó trẻ từ chối thức ăn. Vậy "thuốc" lúc này lại là hãy tìm ra sở thích của trẻ, trẻ thích ăn gì thì hãy nêm thứ đó.

4. Biếng ăn do bị thiếu chất dinh dưỡng như thiếu máu, thiếu kẽm, thiếu vitamin thì "thuốc" lúc này là những loại thuốc được gọi là thuốc bổ. Nhưng không nên tự động mua vì phải biết chính xác trẻ thiếu chất gì mà "bổ"chất đó, nếu không ta "bổ" cái trẻ không thiếu thì trẻ sẽ biếng ăn hơn. Khi uống đúng loại thuốc thì trẻ sẽ ăn ngon hơn nhưng những loại thuốc này cũng không gọi là "thuốc kích thích ăn" mà chỉ gọi là thuốc bổ - bổ sung vitamin và muối khoáng mà thôi.

Con biếng ăn - nỗi kinh hoàng của nhiều phụ huynh

5. Biếng ăn do tâm lý. Trẻ biếng ăn do bữa ăn không vui vẻ như phải ăn một mình, luôn bị dọa nạt, la mắng thậm chí đánh đòn làm trẻ ức chế cứ tới bữa ăn là muốn ói, không nuốt được hoặc trẻ có cảm giác "bị bỏ rơi" như mẹ đi làm sớm, không có thời gian tiếp xúc với con; hoặc trẻ có cảm giác được cưng chiều, bữa ăn là "công cụ" trẻ "trừng phạt hay khen thưởng người khác". Thuốc lúc này là hãy quan tâm đúng mức tới trẻ, tạo một bữa ăn vui vẻ có không khí gia đình.

6. Biếng ăn bệnh lý tức trẻ bị bệnh biếng ăn thật sự, thường được cho là cơ chế thần kinh. Bệnh nhân bị suy dinh dưỡng và không có biện pháp nào kể trển có thể cải thiện tình trạng của trẻ. Những trẻ này cần theo dõi và điều trị trong bệnh viện.

Quan những nguyên nhân trên, ta thấy "thuốc" trị biếng ăn rất khác nhau. Không có một thuốc nào kích thích cho trẻ ăn được trong nhiều nguyên nhân khác nhau.

       Tuy nhiên, có một số thuốc dùng điều trị những bệnh khác như dị ứng, nội tiết có tác dụng phụ làm cho thèm ăn. Nhưng những tác dụng thèm ăn này sẽ không còn nếu ngưng thuốc và nếu dùng lâu dài không đúng chỉ định của bệnh chính thì sẽ có tác dụng phụ không tốt cho sức khỏe của trẻ như táo bón, khô miện, khó tiểu tiện, chậm lớn, loãng xương, phù....

      Vì vậy khi trẻ biếng ăn, ta nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa dinh dưỡng để tìm ra giải pháp tốt nhất cho trẻ. Không nên tự đông mua thuốc biếng ăn để "tiền mất, tật mang"